Bu meseleni basa dusmeyimiz ucun insanin mahiyyetini, xususiyyetlerini bilmeyimiz lazimdir.Insan bu dunyada cox seyden lezzet ala bildiyi kimi, cox seylerden de kederlenecek bir mahiyyetde yaradilmisdir.Indi icinde yasadigimiz esr, yeni modern heyat, insana qazandiqlari ile birlikde, bir xeyli problemleri de yaninda getirmisdir.Radio ve televiziya kimi xeberlesme vasiteleri dunyani sanki tek bir seher, bir kend veziyyetine getirmisdir.Yeni dunyanin her hansi bir yerinde bas vermis yangin, qeza, zelzele, firtina, muharibe ve s. kimi hadiseleri hemin axsam televiziya ekranlarinda gore bilirsiniz.Bu cur hadiseler insan ruhuna ve hissiyatina tesir edir, ona huzn ve keder vere bilir.
Bundan basqa, gundelik hadiseler, meselen, is yerinde mudirinizle ve ya is yoldaslarinizla bir munaqiseniz, girdiyiniz imtahanda yaxsi netice ala bilmemeniz, avtobus soferi ile yungul bir mubahiseniz ureyinizi sixmaqda, sizi rahatsiz etmekdedir.
Butun bunlara elave olaraq, kecmisden ve gelecekden gelen uzuntuler ve endiseler de insanlari rahatsiz edir.Meselen, kecmisde vefat etmis bir qohumunu dusundukce insanin derdi tezelenir.Gelecekde ise, olum kimi boyuk ve dehsetli bir heqiqet, umumiyyetle, her bir insanin her vaxt en boyuk qorxusu olaraq qalir.Yaxinlarinin, tanis ve dostlarinin vefati da istese de, istemese de,insanin bu qorxusunu her zaman tezeleyir.Mehz indiki gunden,kecmisden ve gelecekden gelen endiseler, sizintilar arasinda qalan sexs, bunlara qarsi iki terzde dayana bilir.Meselen o, olum qorxusuna qarsi quvvetli bir axiret inanci ile, bela ve musibetlere qarsi da tevekkul ve qedere teslim olmaqla dayanaraq teselli tapir.Qedere olan inanci adeten insanin sixintilarina qarsi menevi bir melhem olur.Eger sexs quvvetli bir inanca sahib olmazsa, bu menevi sixintilardan ozunu basqa cur qurtarmaga calisacaqdir.Ozunu rahatsiz eden, aglinin verdiyi menevi ezabdan qurtarmaq ucun, yeni bu hadiseleri unutmaq ucun icki icmeye baslayacaqdir.Daha dogrusu, alkoqollu ickiler insanlar ucun heqiqetlerden qacma, onlari unutma vasitesi olmaqdadir.Bununla bele, heqiqetlerin qisa bir muddetde unudulmasi ile onlarin deyismeyeceyi de melumdur.
Prof.Dr.Alparslan Ozyazici.

